لازاروس؛ نگاهی به پشتصحنه حملات سایبری پیشرفته
در بسیاری از حملات سایبری، آنچه در ابتدا دیده میشود یک بدافزار، یک ایمیل فیشینگ یا یک آسیبپذیری فنی است. اما در حملات پیشرفته، اینها فقط ابزار هستند. بخش تعیینکننده، بازیگری است که حمله را طراحی و هدایت میکند. گروه لازاروس یکی از شناختهشدهترین نمونهها در این سطح است.
گروه لازاروس (Lazarus Group) یکی از شناختهشدهترین بازیگران حملات سایبری پیشرفته در سطح جهانی است. شناخت این گروه به سازمانها کمک میکند تهدید را نه فقط در سطح ابزار، بلکه در سطح رفتار و تصمیمگیری مهاجم تحلیل کنند. این نوع نگاه، برای تیمهای امنیتی و مدیران فناوری اطلاعات اهمیت بالایی دارد؛ چون بسیاری از نشانههای حمله دقیقاً در همین الگوهای رفتاری پنهان میشوند.
۱. گروه لازاروس چیست و چرا اهمیت دارد؟
گروه لازاروس؛ از یک نام تا یک الگوی حمله
لازاروس یک تیم واحد و خطی نیست. در گزارشهای معتبر امنیتی، این نام به مجموعهای از واحدهای عملیاتی مستقل اشاره دارد که هرکدام مأموریت و سبک حمله متفاوتی دارند. این ساختار چندبخشی باعث میشود فعالیتهای منتسب به لازاروس همیشه یکسان نباشد.
همین موضوع یکی از دلایل اصلی پیچیدگی تحلیل این گروه است. یک حمله میتواند کاملاً آرام، بلندمدت و کمصدا اجرا شود و حملهای دیگر با شدت بالا و اثرگذاری فوری همراه باشد. به همین دلیل، نگاه صرفاً ابزارمحور نمیتواند تصویر دقیقی از تهدید ارائه دهد.
- چند واحد عملیاتی زیر یک نام فعالیت میکنند
- رفتارها بسته به مأموریت تغییر میکند
- تحلیل فنی صرف، تصویر کاملی از تهدید ارائه نمیدهد
۲. ساختار چندبخشی؛ چرا شناسایی لازاروس دشوار است؟
چرا تحلیل Lazarus Group فقط با نشانههای فنی کامل نمیشود
ساختار چندبخشی لازاروس باعث میشود شناسایی یا متوقفکردن یک مسیر حمله، بهمعنای پایان تهدید نباشد. ممکن است همزمان یا در بازهای دیگر، واحد عملیاتی دیگری فعال شود. این موضوع در عمل فشار بیشتری روی تیمهای امنیتی ایجاد میکند. چون باید هم به رویدادهای لحظهای واکنش نشان دهند و هم تصویر بزرگتر حمله را کنار هم بچینند.
به همین دلیل، سازمانها با رویکرد Threat Intelligence رفتارمحور معمولاً دید دقیقتری نسبت به ریسک واقعی تهدیدات پیدا میکنند. در این رویکرد، تمرکز فقط روی نشانههای فنی نیست. تمرکز روی الگوهای تصمیمگیری، زمانبندی حمله و رفتار مهاجم است.
برای مرور برخی الگوهای رایج حمله که معمولاً نقطه شروع تحلیل هستند، این مطلب را هم ببینید: رایجترین حملات سایبری ۲۰۲۵ و راهکارهای عملی برای حفاظت از سازمانها
۳. دامنه فعالیتهای گروه لازاروس
گروه لازاروس در چه سناریوهایی دیده میشود؟
فعالیتهای منتسب به لازاروس به یک نوع حمله یا یک صنعت خاص محدود نمیشود. این گروه بسته به هدف، رویکردهای متفاوتی را دنبال میکند. همین تنوع باعث میشود لازاروس برای سازمانهای مختلف، در صنایع و اندازههای متفاوت، یک تهدید جدی باشد.
- جاسوسی سایبری و جمعآوری اطلاعات حساس
- عملیات تخریبی و ایجاد اختلال در زیرساختها
- حملات و عملیات مالی با تمرکز بر داراییهای دیجیتال
نکته مهم این است که همین دامنه متنوع، تحلیل دفاعی را پیچیدهتر میکند. چون سازمان باید سناریوهای مختلف را همزمان در نظر بگیرد و فقط روی یک نوع تهدید قفل نشود.
۴. الگوی رفتاری کلیدی: تأخیر هدفمند در حمله
الگوی تأخیر در حملات گروه لازاروس
یکی از الگوهای رفتاری مهم در حملات پیشرفته، تأخیر بین نفوذ اولیه و اقدام اصلی است. این دوره سکوت میتواند چند روز یا حتی چند هفته طول بکشد. هدف این تأخیر، کاهش حساسیت سامانههای تشخیص و عبور از تحلیلهای لحظهای است.
در این شرایط، بررسی توالی رویدادها و زمانبندی رفتار سیستم اهمیت بالاتری دارد. برای تیم SOC، این یعنی باید به رشته رویدادها نگاه کند، نه فقط به هشدارهای جدا از هم. گاهی یک اتفاق کوچک، وقتی کنار چند نشانه دیگر قرار میگیرد معنا پیدا میکند.
۵. لازاروس را چگونه تشخیص دهیم؟
نشانههای رفتاری برای تشخیص حملات گروه لازاروس
تشخیص حملات منتسب به لازاروس الزاماً به نشانههای فنی مشخص وابسته نیست. در بسیاری از موارد، رفتار حمله مهمترین سرنخ است؛ بهویژه زمانی که مهاجم تلاش میکند ردپای واضحی از خود بهجا نگذارد.
- نفوذ کمصدا با تأخیر در اقدام اصلی
- فعالیتهای پراکنده اما هدفمند در زمانهای مختلف
- تغییر تکنیکها بدون تغییر هدف نهایی
- تمرکز روی پایداری دسترسی بهجای تخریب سریع
اگر چنین الگوهایی در محیط سازمان دیده میشود، احتمال مواجهه با یک بازیگر تهدید پیشرفته باید جدی گرفته شود و تحلیل عمیقتری انجام شود.
جمعبندی
گروه لازاروس نمونهای شاخص از بازیگران حملات سایبری پیشرفته است. شناخت این گروه، صرفاً شناخت یک نام نیست؛ بلکه شناخت یک الگوی تهدید است. الگویی که نشان میدهد چرا رفتار مهاجم، ساختار عملیاتی و زمانبندی حمله میتواند بهاندازه ابزار مورد استفاده اهمیت داشته باشد.
این مقاله، اولین پست از مجموعه معرفی بازیگران تهدیدات سایبری است؛ مجموعهای که در آن، بهجای تمرکز صرف بر بدافزار و ابزار، به سراغ الگوهای رفتاری و شیوه عملیات گروههای مطرح میرویم. هدف این مجموعه آن است که سازمانها بتوانند تهدیدات را دقیقتر تحلیل کنند، ریسکها را واقعبینانهتر بسنجند و تصمیمهای امنیتی آگاهانهتری بگیرند.
در ادامه این مجموعه، بازیگران دیگر نیز بررسی خواهند شد تا تصویر کاملتری از چشمانداز تهدیدات سایبری پیشرفته ترسیم شود.
